Reisverslag  (Bron Huzarenstukjes)             






Aan boord troepenschip "Volendam"

Donderdagmiddag 29-9-'49

Ziezo, we zijn al zo'n beetje ingeburgerd op dit vletje, je voelt je nogal gauw thuis op zo'n ding. Maar om volledig te zijn zal ik bij het begin beginnen. De laatste avond of liever gezegd, de laatste nacht, is het nogal rommelig geweest. Ik heb tenminste niet veel geslapen. Van te voren waren er al groots opgezette plannen gemaakt. De bedoeling was om de wacht te overmeesteren en met wachtcommandant incluis in de cellen te stoppen. Nou,daar kregen wij natuurlijk geen kans voor. De wacht was behoorlijk versterkt, waarschijnlijk hebben zij wel onraad geroken. Bovendien hadden zij, ook al uit voorzorg vermoedelijk, een boom van een wachtcommandant neergezet, zodat ze er weinig kans kregen. Maar om toch wat te doen hebben er toen een stelletje de sleutel van de brandkamer te pakken gekregen, slangen er uit gesleept en boven aangesloten. Toen hebben zij als lijdend voorwerp de kamer van de medische studenten maar genomen. Nou, daar was niets meer te vinden wat nog droog was. Bovendien hadden zij ook nog een handsirene te pakken kunnen krijgen. Ik zal je vertellen dat zo'n ding behoorlijk wat lawaai kan maken.Afijn, die nacht hebben er niet veel rustig kunnen slapen want ze hebben ook nog met rookpotten gewerkt. Eén gooiden zij in de kamer van de recruten,nou die moesten hem heel rap smeren om niet in de rook te stikken.Een ander gedeelte was naar de Bernhardkazerne gegaan, maar die kwamen ook al op de kouwe koffie. Die hadden natuurlijk ook al iets vermoed want ook daar was versterkte wacht, kersvers uit Indië geïmporteerd en die zullen niet geschoten hebben. Ze kwamen er aan en voordat zij het wisten waren zij gevangen genomen en in de cel gedrukt, waar zij 's morgens om half zes weer uitkwamen. Wij moesten er 's morgens om half vijf uit, om vijf uur eten en om half zes met bagage op het voorplein. Daar werd appèl gehouden, bagage ingeladen en om ongeveer zeven uur marcheerden wij af naar het station, muziek voorop. Onderweg hebben wij nog wel gelachen want die muziek maakte natuurlijk alles wakker. Daar zag je er een in zijn hemdje uit het raam hangen, kinderen met papillotjes in het haar enz. Ongeveer half acht op het station, nog van diverse bekenden afscheid genomen en om acht uur rijden met die kar. In Utrecht moest er nog een stuk trein achter met jongens van de Verbinding, ook voor de Volendam. Toen weer door naar Rotterdam.En overal mensen zwaaien onderweg, machtig gewoon. In Rotterdam reed de trein helemaal door tot aan de kade. We hoefden alleen de douaneloods door, een eindje de kade oversteken en 'hup' de schuit op. In die douaneloods kregen wij een kop koffie met een sprits en twee pakjes sigaretten (Triumph) gewoon voor niks en niemendal. Nou, ik was allang blij want ik had alleen nog maar wat shag. Op de boot aangekomen werden we naar onze slaapplaatsen geloodst waar we onze bagage kwijt konden. We kregen gelijk de opdracht om op bed te gaan liggen. Nou, dat was tegen geen dovemansoren gezegd want we waren van dat sjouwen behoorlijk warm en moe geworden. Maar er werd meteen bij verteld dat het was om een behoorlijk overzicht te hebben over de bedden, of ze vol of niet bezet waren. Toen dat gebeurd was mochten we aan dek, waar wij gretig gebruik van maakten. Zo af en toe kregen wij een gezellige mop muziek van ons muziekkorps te horen, dat was namelijk met de trein meegegaan naar Rotterdam. Tussen haakjes, om ongeveer half elf waren we al aan boord als een van de eersten. Op de loopplank moesten we nog even voor de fotograaf poseren. En verder was het maar wachten op vertrek . De hele verdere dag stroomde het maar binnen, allemaal soldaten. Zo af en toe kwam er ook een dronken zeeman aan boord, dat gaf nog weer wat afleiding. Om een uur of één begon het druk te worden met bootjes om het schip, sjonge, wat zaten die soms vol. Soms hingen ze helemaal scheef op het water omdat ze allemaal aan één kant gingen staan. Het afvaren was indrukwekkend. De mensen werden steeds kleiner en op het laatst kon je niemand meer onderscheiden; je kon ze alleen nog zien wuiven. Zulke ogenblikken zijn onvergetelijk voor je hele leven. Toen de kade uit het zicht was, richtten we onze aandacht op de tientallen boten en bootjes welke met ons meevoeren, vol met mensen natuurlijk. Maar geleidelijk aan keerden ook deze weer terug. Als afscheid bliezen ze  drie lange tonen op de stoomfluit. Ook de schepen die we in de Waterweg voorbij vaarden gaven deze afscheidsgroet. Dat was het afscheid van het vaderland. Vanaf de wal werd nog een allerlaatste groet gebracht door het afvuren van lichtpatronen welke oplichtten in de snel vallende duisternis. Toen ben ik naar binnen gegaan en even op bed gaan liggen. We lagen echter nog niet lang toen we over de luidsprekers te horen kregen dat wij aan tafel verwacht werden voor een warme maaltijd. Nou, dat was tegen geen dovemansoren gezegd want we hadden behoorlijk honger gekregen, het was al bijna acht uur dus kon het zachtjes aan wel eens. Die eerste avond hadden wij aardappelen met andijvie en pudding na. Dat was wel niet direct mijn lievelingskostje maar honger maakt rauwe bonen zoet. Na het eten hebben we wat over de diverse dekken gewandeld en de boel eens een beetje bekeken. Ziezo, het is intussen alweer Vrijdag de 30ste. Ik lig op mijn bed te schrijven op mijn buik liggend met mijn deken, zwemvest en kussentje onder mijn borst. Zo kun je machtig schrijven. Ik denk maar zo, gemak dient de mens. Maar ik zal eens verder gaan met mijn verhaal. We hadden dan wat rond gewandeld op het dek en gingen onze slaapsteden opzoeken. Nou, en toen slapen hè, heel gewoon. En het lukte best hoor. De andere morgen om zes uur moesten we eruit. Nou, we zijn tot kwart voor zeven blijven liggen, dat vonden wij vroeg genoeg, wij eten pas om half negen. Dat is namelijk in drieën verdeeld - om half acht eet de eerste ploeg, om acht uur de tweede en om half negen de derde ploeg, waar wij ook bij horen. 's Middags eten we om een uur en 's avonds om half zeven. Het eten is buitengewoon goed. 's Morgens brood met thee en pap, 's middags soep, een stamppotje, brood en koffie, een appel of peer. 's Avonds aardappelen en groenten, vlees en jus, pudding en koffie toe en gisteren avond was er bij die koffie ook nog een gebakje, niet gek hè. Het is tenminste heel wat beter dan in de kazerne, we eten dan ook allemaal als wolven. Verder is er die dag niet veel bijzonders gebeurd. We hebben vanmorgen sigaretten en geld gehad. 400 sigaretten voor 14 dagen en drie en een halve gulden, dat is voor een week. Wij krijgen 220 sig. per week, dat is bijna 30 per dag. Nou, dat rook ik nooit op. Het is allemaal Capstan en Triumph, dus nog hele goeie ook. Ik heb er gelijk een stelletje ingeblikt, goed voor Indië hoor,daar krijgen wij ze zo goed niet. In Port Said krijgen wij ook nog een Engels pond, daar kunnen wij dan ook nog sigaretten voor kopen, dus voorlopig geen gebrek. Wij zitten op het ogenblik midden in de Golf van Biskaje en stormen meneertje. Nou, het is hier in de Golf net zo rustig als in de Waterweg in Holland. Maar volgens zeelui is het maar zelden dat het zo rustig is. Enfin,wij boffen erbij. De eerste dagen was het erg mistig maar vanmorgen trok het aardig op.

Zaterdag 1 October.

We zijn de Golf van Biskaje uit. Vanmorgen passeerden we de eerste Spaanse vuurtoren. Wat zit je toch gauw een eind van huis hè. Nou zitten we al op de hoogte van Spanje. Ik zal eerst wat vertellen van de vlet waar we opzitten. Hij is ruim 175 meter lang en 20 meter breed en bijna 16 duizend ton. Dan de dekken verdeling.Je hebt eerst van boven af de sloependekken. Dan krijg je het promenadedek, dan het A-dek en B-dek. Dan heb je nog C, D en E, maar dat zijn dan de ruimen voor de militairen waar wij allemaal liggen. Nou, verder weet ik er ook niet veel van. Wij zijn vandaag begonnen met een mondharmonica club. Tussen haakje, had ik al verteld dat ik een mondharmonica gekregen heb? Die werden verdeeld over het hele Eskadron en toevallig was ik er ook bij. Maar diegene die er een gekregen heeft is ook verplicht om met die club mee te spelen. Nou, dat vind ik wel leuk. Je hebt tegelijk wat afwisseling met oefenen enz. Alles draait nog steeds gewoon verder. Het is verbazend hoe gauw je op zo'n schuit gewend bent. Het is nu gelukkig mooi helder weer, het zonnetje schijnt heerlijk. We zien zo af en toe schepen aan de horizon en dat geeft niet zo'n verlaten gevoel dan dat je de hele dag niets dan mist om je heen ziet. Waarschijnlijk varen wij morgen al door de Straat van Gibraltar, dat zal weer afwisseling geven. We hebben nu al drie dagen geen land meer gezien, ook al doordat het zo mistig was, want in het Kanaal vaar je tamelijk dicht onder de kust. Afijn, een boffer hebben we dat we nog niet zeeziek zijn geweest.

Zondagavond 2 October.

We varen op het ogenblik door de Straat van Gibraltar. Jammer genoeg is er nu niet veel te zien want het is al volslagen donker. Dat is wel jammer want nu kunnen we die beroemde rots niet zien. We zien wel overal lichtjes en vuurtorens aan weerszijden maar daar heb je niet veel aan. Ik had er ook graag een foto van genomen maar dat kon nu ook al niet, pech gehad, hè. Vanmorgen hebben we weer eens land gezien. Al vroeg in de morgen voeren we Kaap St. Vicent voorbij. Dat is een landtong die een heel eind de zee insteekt. Op de uiterste punt staat een oud klooster, waarop ze een vuurtoren gebouwd hebben. Het is wel een vreemd gezicht, want een strand is er niet, maar het zijn allemaal rotsen, welke tientallen meters boven zee uitsteken. Daar heb ik wel een foto van gemaakt, ik hoop dat hij gelukt is, dan kunnen jullie het ook zien. In het water zelf begint nu ook meer leven te komen. Soms zijn er hele scholen z.g.n. vliegende vissen te zien. Dat is een fantastisch gezicht. Het zijn nog tamelijk grote vissen. Ik schat ze op 75 cm, dus behoorlijke boutjes. Dat het vliegende vissen zijn wil natuurlijk niet zeggen dat zij vleugels hebben, maar de naam hebben zij waarschijnlijk gekregen omdat ze steeds als het ware uit het water springen, soms nog tamelijk hoog ook. Het is aardig om er naar te kijken. De beruchte haaien hebben we nog steeds niet gezien maar dat zal ook nog wel komen. We merken er niet veel van dat het Zondag is. Morgen beginnen ze zo'n beetje met theorie geloof ik, er werd vanavond tenminste een diensturen verdeling bekend gemaakt. Aan een kant mag ik dat wel want dan draait de tijd tenminste een beetje vlugger. Niet dat ik mij verveel hoor, helemaal niet. Ik schrijf erg veel want ik heb adressen genoeg

Maandag 3 October

Ziezo, de Middellandse Zee hebben we ook al weer te pakken. Gisterenavond nog volop land aan weerszijden en vanmorgen vroeg al weer niets dan water en lucht en aan de horizon hier en daar een stipje met een rookpluim, wat dan een schip is. Vanmorgen hebben we weer lessen gehad ofwel theorie, eerst een beetje gezwam van de cornet en toen kregen we Indische voorlichting van een luit van het KNIL. We hadden ook nog een oefening met zwemvesten om. Dat noemen ze "sloepenrol". Dan moet je op een bepaald signaal allemaal aan dek komen met je zwemvest om. Dan moet je klaar staan op een  bepaalde plaats om in een sloep of in de zee te springen. Nou, als je dan een poosje gestaan hebt dan vertellen zij dat de oefening voorbij is en dan ga je weer naar beneden, je zwemvest weer opbergen.Vanmiddag hebben we geoefend met een muziekbandje, helemaal boven op het sloependek, daar mag verder bijna niemand komen, dus het was er natuurlijk heerlijk rustig. Het ging vrij aardig, morgenmiddag weer oefenen en dan moeten wij  morgenavond al voor het geëerde publiek spelen. Mij benieuwen wat het wordt.Het mooiste van dat oefenen is dat je dan natuurlijk vrij van dienst bent. Nou, ik zit liever een beetje op mijn gitaar te rammelen dan naar die droge theorie te luisteren.We varen op het ogenblik wel weer dicht onder de kust want je ziet aan stuurboord (rechts) steeds een vuurtoren flikkeren. Wat me opgevallen is, is de kleur van het water in de verschillende zeeën. In de Noordzee en het Kanaal was het water vuil-groen, in de Atlantische Oceaan was het donkerblauw en hier in de Middellandse Zee is het lichtblauw. Typisch is dat hè. En dat komt niet door de weerspiegeling van de blauwe lucht of iets dergelijks, want het is de hele dag bewolkt geweest. Het valt mij tenminste tegen, het weer. Ik heb altijd gehoord dat het in de Middellandse Zee altijd mooiweer was, maar dat valt hard tegen, het is hier nog net als in Holland. Misschien komt dat wel doordat het al wat later in het jaar is. Vanavond wordt er film gedraaid boven op het dek, gewoon in de open lucht. Hoe bestaat het hè. Nou, als we morgenavond moeten spelen weet ik niet of ik nog tijd heb om te schrijven, maar dat zie ik nog wel.

Donderdagavond 6 October.

Eindelijk weer eens tijd om te schrijven, gisterenavond hadden we weer eens film, zodoende. Ik zal echter weer beginnen bij het begin. Gisterenmorgen hebben we gewassen, nou, dat was me een mooi spul. We hadden gelukkig mooi weer. Zon en lekker windje. Erg schoon kregen we het wel niet, maar dat mag hem niet hinderen, als het maar weer fris is. We hadden namelijk niets anders dan koud zeewater, dus kun je nagaan dat het niet erg schoon kon worden. Het enige hulpmiddel was de zoutwaterzeep dat we ervoor gekregen hadden. Ik heb met Theo Smolders om beurten de wacht gehouden bij de drooglijn want er zitten allerlei soort mensen op die schuit, zodat je nooit te voorzichtig kunt zijn. Nou, in tijd van anderhalf uur was alles droog. Gisteren zijn we Malta gepasseerd, op tamelijk korte afstand, maar toch niet zo dichtbij dat je iets kon onderscheiden. Zoals ik al zei, gisterenavond hadden we film. De titel was: Helza Poppin. Een idiote film, hij hangt gewoon van zottigheid aan elkaar, maar we hebben er dan ook verschrikkelijk om moeten lachen. We hebben vandaag ons tropenuniform aangetrokken, heerlijk hoor. Eindelijk dat warme pak uit. We hebben het al ingeleverd ook, dus dat zijn we dus kwijt. Ik hoop toch, voor niet zo'n lange tijd! Veel bijzonders hebben we niet beleefd de laatste dagen, het is iedere dag hetzelfde. O ja, vanmiddag hebben we nog een medische inspectie gehad. Zij moesten weten of je geen exzeem gekregen had van het zeewater. Nou, bij mij niks geen last, ik vermaak me best hoor, ik heb me nog geen half uur verveeld. Op het ogenblik deint het schip nogal en natuurlijk gelijk een stelletje zeeziek maar dat gaat ook wel weer over als er maar geen storm komt, dan vind ik het al lang lekker. Ik heb er zelf niets geen last van gelukkig. De stemming aan boord is opperbest, wat ook wel te danken is aan de ontspanning die er geboden wordt, zoals film, muziek, dam en pingpong wedstrijden, hersengymnastiek. Intussen zitten we in het Suez Kanaal waar we overal militaire legerplaatsen kunnen zien. Ook zagen we een vliegveld met de vliegtuigen erop. We konden een stuk doorvaren d.w.z. we hoefden niet op tegenliggers te wachten. We gingen er met een hele stoet doorheen, achter elkaar, drie voor en twee achter ons.
's Middags om vier uur waren we er weer uit, dus ongeveer 4 uur varen op halve kracht. Toen we er uit waren hebben we weer een poosje stil gelegen, toen ging de loods weer van boord en kwam er weer een ander aan boord zeker om de centen te beuren want hij was weer rap vertrokken ook. Daar mochten wij wel fotograferen, nou, daar werd een druk gebruik van gemaakt. Wij kunnen hier aan boord filmrolletjes kopen die verpakt zijn in tropen verpakking. Nu gebruik ik bijna al mijn boordgeld om filmrolletjes te kopen. Ik heb er al drie, maar we krijgen niet alles tegelijk maar eens in de tien dagen F 3.50. Daar is dan het geld voor de sigaretten al af. Het is ook geen gewoon geld wat je krijgt maar z.g. speciaal boordgeld. In Port Said b.v. hadden we er natuurlijk niets aan. Maar ik was gebleven dat we in de Golf van Suez lagen. Na een poosje voeren we weer verder door de Golf van Suez en de andere morgen waren we ook daar weer uit en kwamen wij in de beruchte Rode Zee.

Dinsdag 11 October.

Nu zal ik eerst eens even vertellen dat het water van de Rode Zee helemaal niet rood is maar gewoon blauw. Vroeger schijnt het dat wel geweest te zijn, dat kwam dan door hele kleine diertjes welke in het water leefden en een roodachtige kleur hadden. Deze z.g.n. algen waren er natuurlijk in de miljarden. In ieder geval, nu zijn ze er niet meer en heeft het water een gewone kleur. Gisteren schikte het nog best met de warmte, maar vandaag, vreselijk gewoon. De hele dag stroomt het water van je body af, zweten, zweten en nog eens zweten. Vanmorgen was het helemaal erg. Toen moesten we een stelletje kisten met sigaretten van het ene ruim naar boven 

en aan de andere kant van het schip weer naar beneden. Toen we klaar waren ben ik gelijk gaan douchen en schone, ofwel, droge kleren aangetrokken.

Woensdag 12 October.

Nou, hier ben ik dan weer, in het zweet mijns aanschijns, nu niet om mijn brood te verdienen, maar naar huis te pennen. Toch schikt het vandaag nogal, er was n.l. een lekker windje en dat scheelt een stuk. Je moet natuurlijk niet in de zon gaan zitten, want dan smelt je weg. Hoewel, met het minste of geringste waar je je druk mee maakt, zweet je als een pakjesdrager. Ik zou voor de aardigheid wel eens willen weten hoeveel liters vocht ik al in die paar dagen uitgezweten heb. Maar enfin, we leven nog en morgen komen we in Aden aan en dan hebben wij het ergste gehad gelukkig. Dan krijgen we weer een open zee en daar is het altijd veel koeler. Vanmiddag zijn we een eilandje gepasseerd, waarop een vuurtoren staat. Die kerel, ofwel die vuurtorenwachter die daarop zit is drie maanden achtereen de klos en wordt hij pas afgelost. Ook een baan hè. We hebben vandaag ook weer sigaretten gehad die zij voor ons in Port Said gekocht hadden voor ons engels pond. Dat kregen wij n.l. niet zelf in handen maar hebben zij voor de hele troep tegelijk sigaretten gekocht zo van de fabriek. Wel zo gemakkelijk, dan hoef je niet bang te zijn dat je beduveld wordt. We kregen er vijf honderd, dus we kunnen voorlopig weer vooruit. O ja, Maandag hebben we een cabaret gehad en het was heel aardig. Als je in aanmerking neemt dat het maar een bij elkaar geraapt clubje was, moet je wel bewondering voor die jongens hebben. Er was een conferencier, nou een beroeps kon het hem niet verbeteren. Nu gaan zij weer een kermis organiseren, wat het precies wordt weet ik nog niet, ik weet wel dat ik ook mee moet doen, in muziekclubverband dan altijd. Nou, we zullen wel zien wat het wordt.

Zaterdag 15 October

Donderdag zijn we in Aden aangekomen en daar was het precies als in Port Saïd. De haven binnengeloodst, vastgemeerd, water en olie tanken enz. en ......de bootjes met handelslui. Het was daar niet zo erg als in Port Saïd en zij hadden ook niet zoveel rommel bij zich. Hoofdzakelijk hadden zij sigaretten en dan van die kleedjes, maar verdomd duur. Aden zelf hebben we niet gezien maar het voorstadje bij de haven.We hadden het wel kunnen zien als het maar licht geweest was maar we vertrokken weer midden in de nacht. Dat stadje licht prachtig tegen de heuvels aangebouwd. De warmte is gelukkig weer voorbij, we zitten, terwijl ik dit schrijf, in de Indische Oceaan. Vanmorgen hebben we het laatste stukje vaste land van Afrika gezien en nu zien we de eerste acht à negen dagen niets dan water en lucht en misschien af en toe een eilandje. De laatste nacht op de Rode Zee en die nacht toen we uit Aden vertrokken hebben Theo en ik op het dek geslapen. De eerste nacht sliepen we bovenop een soort machinekamertje, op het dak dus en dat was beroerd hard ijzer, maar het pitte heerlijk. De tweede nacht hadden we een hangmat veroverd, nou dat was natuurlijk helemaal machtig werk. We werden  gewoon in slaap gewiegd. Beneden in het ruim was het gewoon niet meer te harden. Al lag je nog zo doodstil, dan liep het zweet nog met straaltjes van je body af. Nu gaat het weer best, er is een stevige koele bries en dat is al weer een boel waard. Gisteren werd er bekend gemaakt dat er een telegram was verstuurd waarin werd gezegd dat we welgemoed aan de tweede etappe waren begonnen. Hebben jullie het soms ook gehoord? En dat van ons peloton? dat is al eerder verzonden dacht ik. Dat "welgemoed" is wel een beetje overdreven, want zo'n reis gaat vooral op het laatst knap vervelen. En vooral als je dag-in, dag-uit niets dan water, wolken en lucht ziet. We zullen tenminste blij zijn als we op de plaats van bestemming zijn. Niet dat ik mij persoonlijk verveel hoor, met z'n tweeën vermaken wij ons best. Als we vrij zijn dan lezen we en dammen wij en schrijven! Twee keer in de week hebben we film. Bovendien heeft Theo nu werk in de eetzaal van het personeel. Daar heeft hij het goed en trouwens, het is vrijwillig dus. Ik had er misschien ook wel kunnen komen maar dan kom ik weer met mijn muziekrepetities in de knoei en dat hou ik toch ook graag bij. Vanmorgen heb ik weer geoefend voor de kermis en vanmiddag weer met de eigen bende. We moeten weer gauw spelen geloof ik. Nou, voor vandaag weer genoeg. Morgen Zondag, geen dienst, tijd om te schrijven!

Maandag 17 October.

Zoals jullie zien heb ik gisteren toch nog niet geschreven al was het dan Zondag. Maar dat kwam doordat we nogal afleiding hadden. 's Morgens naar de H.Mis en 's avonds hadden we weer film en overdag komt er meest niet veel van schrijven. Binnen zitten valt dan niet mee en aan dek moet je vechten voor een plaatsje aan tafel. Nu is het avond en tamelijk rustig. Ik zit nu in de eetzaal van de manschappen te schrijven. Daar had ik het Zaterdag over, toen ik zei dat Theo daar werkte. Hij heeft me nu zover gekregen, dat ik er ook werk. Het bevalt me tamelijk goed. We hebben er niet zo erg veel te doen. Hoofdzakelijk de vuile afwas te doen. 's Morgens komen we om ca. half acht tot negen uur, 's middags van half elf tot één uur en 's avonds van vier tot zes. Daar is dan onze eigen etenstijd ook bij inbegrepen, steeds ongeveer een half uur. We eten ook hier, gewoon aan tafel met het personeel. Het eten is hier nog beter dan bij de militairen. En netjes van borden, dus niet uit die ongelukkige blikjes. Bovendien loop je ook wel eens iets extra's op, een extra sinaasappel, gebakje, enz. En dan zijn we ook nog vrij van alle verdere diensten, van appèl, theorie, kamerwacht enz. Dus ik ben er wel op vooruit gegaan. Maar nu nu weer eens iets anders. Vorige week van Vrijdag op Zaterdag is de tijd weer een uur vooruit gezet en nu, van Zondag op Maandag, weer . Nu scheelt het al vier uur met Holland. Het is nu, even kijken, tien minuten voor half negen, dus in Holland is het nu tien minuten voor half vijf. Gek hè, ik kan me gewoon niet voorstellen dat jullie nu nog volop aan het werk zijn en dat het nog volop licht is. Het is hier 's avonds al tamelijk vroeg donker. Ik schei er voor vandaag weer mee uit. Morgen is de Volendammer kermis, daar kan ik dan wel weer wat meer over schrijven.

Donderdag 20 October

Vannacht is de klok alweer een uur verzet, dus nu zijn wij al vijf uur voor op Holland. Maar ik zou het over de kermis hebben. 's Middags om twee uur werd de zaak geopend door de kapitein, die een lintje doorknipte. De muziek stond al klaar om een rondgang over het dek te maken en zo gauw het lintje "door" was, startten wij, want ik was natuurlijk ook bij de muziek. Het was wel een rare gewaarwording, lopend gitaar spelen!, maar het ging. Nadat we een rondje gemaakt hadden werd het spul weer ontbonden en konden wij ook de kermis op. Nou, het viel werkelijk mee. Het was natuurlijk geen gewone kermis maar eigenlijk meer een fancy fair. Er was van alles, je kon ballen gooien,, sjoelen, voetballen (met poppetjes), er was een rad van avontuur, afijn, je kon er ook op allerlei manieren je geld kwijt. Het was wel erg goedkoop allemaal, maar ja, het kan toch oplopen. 's Avonds speelde het dansbandje verzoeknummers, dat kostte een dubbeltje. Nou, daar werd natuurlijk druk gebruik van gemaakt.
's Avonds om tien uur was het polonaise. Met het hele muziekcorps het dek rond een paar keer en dat was weer het einde van het feest. Behalve dan, dat we nog op twee broodjes met koffie getrakteerd werden. Morgen hebben we het beroemde Neptunus feest. Het zal mij benieuwen wat dat zal worden. Het zal grotendeels wel een waterballet zijn denk ik, maar we zullen wel zien. Gisteren hebben we een drukke dag gehad in de keuken.
's Woensdags is namelijk de dag voor het provianderen. Dan moeten alle voorraden aangevuld worden enz., dat is voor alle keukens. Nu hadden wij niet zo erg veel nodig want we waren nog lang niet overal doorheen, maar anders kun je behoorlijk sjouwen. We hebben op het ogenblik weer eens land in zicht, dat moet Colombo zijn. a.s. Zondag zijn we in Sabang, daar mogen we waarschijnlijk passagieren, ik hoop dat het door gaat. Ik wil wel weer eens land onder de voeten hebben. We zitten nu al drie weken op die pokkenschuit en het begint ons gruwelijk te vervelen. Nog een weekje en dan zijn we er gelukkig af. Nou, gisteren zijn we gedoopt en mochten daarna van zijn "Doorwaterde Hoogheid" de evenaar passeren. We hebben ontzettend gelachen. Van ieder onderdeel moesten verschillende officieren en manschappen voor Neptunus verschijnen, van welke zij dan een preek kregen welke zij dan meestal in hun zak konden steken. De rest ging allemaal gewoon door het bad heen, wat ze van dekzeilen gemaakt hadden, en dan was het O.K. Diegenen echter die op het matje moesten komen kregen een behoorlijke beurt. Eerst werden zij ingesmeerd met dikke chocolademelk of iets dergelijks en met dikke witte schuimvlokken. Waar zij dat van gemaakt hadden kon ik niet ontdekken. Onze majoor kreeg ook een goede beurt, eerst ingezeept en toen met een groot houten scheermes geschoren. Daarna pakten zij hem op en werd hij het bad in gejonast. Nou, wij leedvermaak natuurlijk. Toen namen zij de sergeant majoor, die bij ons op kantoor zit, die kreeg een uitbrander omdat hij altijd te lange haren heeft. Ze moesten maar eens flink ingezeept worden (die haren). Nou, toen een flinke dot schuim erin. Maar dat ging zeker niet vlug genoeg want ze pakten hem vierkant op en stopten hem met zijn hoofd in een teil met van die blubber. Het was een fantastisch gezicht. Zo ging het door tot twaalf uur, toen was het alweer afgelopen. (negen uur begonnen)

Zondag 23  Oktober

Vandaag eens goed gemerkt dat het Zondag was, we zijn namelijk te Sabang aan land geweest. Jullie kunt misschien niet begrijpen wat dat voor ons zeggen wil. Maar als je drie en een halve week op zo'n benauwde pokkenschuit hebt gezeten, waar je niet behoorlijk kunt lopen zonder tegen iedereen aan te botsen of over benen te struikelen, terwijl je niets dan water en lucht om je heen ziet de meeste tijd, dan ben je blij wanneer je weer eens vaste grond onder de voeten hebt. Dan kun je weer eens een behoorlijk eind wandelen, je ziet weer bomen en andere levende planten, je ziet weer huizen en mensen al zijn het dan meest krotten en de bewoners inlanders. Maar nu de feiten. Vanmorgen half elf mochten wij van boord, waarna we eerst appèl hadden. Daarna kregen we allemaal een rijksdaalder in inlands geld, waarna we onze gang mochten gaan. Een ding was jammer, het goot water. Ja, met die tropische regenbuien hebben we ook al kennis gemaakt. Het is trouwens al een paar dagen slecht weer, steeds van die buien. We krijgen namelijk de natte moesson, nou daar kunnen we nog plezier mee beleven. Maar we hadden ons grondzeiltje meegenomen, dat kun je ook als cape gebruiken, dus we konden er wel een beetje tegen. We hadden ook brood en ijskoude chocolademelk (uit de keuken) meegenomen, dus wij konden er tegen. Nou, wij de stad in maar dat viel tegen. Van een stad was niet veel te bespeuren, het waren gewoon een paar straten met wat winkels enz. en dat was al. Afijn, wij hebben met z'n tweeën eerst een flink eind om getippeld en dat was ook al de moeite waard, de natuur is er schitterend. Daarna zijn we weer terug gegaan en hebben eens  "gewinkeld". Dat was werkelijk een interessante bezigheid. Ik heb me er in Holland tenminste nooit zo mee vermaakt. En je kunt hier tenminste handelen. B.v. een tros bananen daar vroegen ze 20 sigaretten voor (daar zijn ze wild op). Nee, niet meer dan tien - vijftien -nee, niet meer dan tien - gaat niet - goed, dan niet en wij liepen door. Maar we waren nog geen vijf meter verder of hij riep ons terug en we kregen de hele tros voor tien sigaretten. Zie je, zo gaat dat hier en dat is veel leuker dan in Holland, waar alles een vaste prijs heeft. Je kon trouwens van alles krijgen voor sigaretten: cocosnoten, apenootjes, annanas, manga's (dat is ook een vrucht en erg lekker) enz. Kortom, het was een gezellige boel. En wij maar bananen eten. Ze waren wel niet zo groot als wij ze in Holland zien maar wel net zo lekker. Ik heb er tenminste heel wat naar binnen gewerkt. Daar heb je tenminste meer aan dan dat je er bier voor gaat kopen of andere rommel. Afijn, we hebben ons best vermaakt. Om half vier moesten we weer terug zijn.

Maandag 31 Oktober.

Zo, hier zijn we weer eens met de rest van het reisverhaal. Na Sabang zijn we gaan varen en de volgende stop was aan de kust van Sumatra, buiten Padang. Daar ging de Prinses Irene Brigade van boord, dat was van Dinsdag op Woensdag. Toen weer door naar Batavia  waar wij arriveerden op Vrijdag en ontscheept werden alleen degene die niet zo ver weg hoefden, maar wij moesten met de trein, die rijdt 's nachts niet,dus moesten wij wachten tot de volgende morgen voordat wij van boord gingen. Vanuit Tandjong Priok met de vrachtwagens naar het station in Batavia en daar op de trein. Die treinreis was een verschrikking, we hebben er ong. 7 uur over gereden. Het was broeierig warm in die wagen en het ergste was, hij stopte ieder ogenblik. Als er bij wijze van spreken drie huizen bij elkaar stonden, dan moest hij stoppen want dat bleek dan een stationnetje te zijn. Het enigste was dan dat we steeds even uit konden stappen om je benen wat te strekken. Afijn, we kwamen dan eindelijk in Bandoeng aan waar we al vlug met ons hele boeltje naar buiten moesten, waar al vrachtwagens te wachten stonden, die ons naar de plaats van bestemming brachten. Toen we daar aankwamen was het al pikdonker, maar toch zagen wij al gauw dat we het niet slecht getroffen hadden. Nadat we onze spullen naar binnen gebracht hadden was het eerste wat we moesten doen: onze klamboe spannen, wat nogal gauw gelukte. Er waren twee touwen gespannen over de hele kamer en daar moesten wij ze dan aan vastbinden. Op een gegeven moment werden er vier vrijwilligers gevraagd om de eerste nachtwacht te lopen. Nou, wij wilden dat wel eens beleven (Theo en ik), dus liepen wij die nacht wacht. Nou, eerlijk gezegd was het eigenlijk wel een beetje griezelig want je hoort allerlei geluiden welke je niet thuis kon brengen en het was pikdonker natuurlijk, maar, we hebben niet behoeven te schieten hoor! Het is hier trouwens volkomen rustig en overal in het rond zijn andere posten, dus we hebben bewaking genoeg. De andere dag was het Zondag en hadden we niet veel te doen. We kregen toen ook al de beroemde baboes aangewezen, voor elke acht man één baboe. Nou, ze hebben druk werk want je moet iedere dag schone kleren aantrekken, dus iedere dag van acht man, dan weten ze wel wat ze te doen hebben. Bovendien wassen ze niet alleen, maar zij strijken alles ook nog en dat is nog veel meer werk.Vorige week hebben wij een nachtoefening gehad en toen zaten onze werkpakken onder de modder en vuiligheid, dus de andere dag hadden zij van ieder een pak plus onderkleren en sokken. Toen waren zij 's avonds om twaalf uur nog aan het strijken. Zij verdienen hun geld dus niet met niets doen.De eerste dagen hadden wij natuurlijk geen ogen genoeg om alles te bekijken. En iedere dag ontdek je weer dingen waarvan je het bestaan niet wist of nog nooit van gehoord had. Zo is het b.v. een interessant gezicht hoe zij die sawah's bewerken. Die dingen staan konstant onder water ook al is er nog geen rijstkorrel of plantje te ontdekken. Wanneer ze bewerkt worden staan ze zelfs nog onder water. Dat bewerken gaat allemaal erg primitief, het ploegen b.v. doen zij met twee karbouwen en als je ziet wat voor een ploegijzer zij gebruiken, dan moet je wel eens lachen. Die karbouwen zijn erg traag maar indrukwekkend sterk. Ze doen hier al het landwerk zoals bij ons de z.g. "belzen". Het besturen van die dieren gaat hier niet met een bit of iets dergelijks maar dat doen ze allemaal met zingen. Die kerel die achter zo'n ploeg loopt, doet de hele dag niets anders dan zingen op een vreselijk eentonige manier. Maar wanneer zij nu de bocht om moeten aan het eind van de sawah, dan komt er meer leven in zijn gezang en daar reageren die dieren dan op. Typisch hè. Van blanken schijnen zij echter bang te zijn want vorige week stonden wij eens naar dat ploegen te kijken maar toen zij een meter of tien van de kant af waren, waar wij stonden, draaiden zij netjes om. Maar met een beetje zingen bracht hun baas hen weer in het rechte spoor. Toen zij echter in de gaten hadden dat wij er nog stonden, smeerden zij hem weer. Nou, toen zijn wij maar weggegaan, anders zou zo'n kerel niet eens rustig kunnen ploegen.Ik ben nu een beetje van mijn oorspronkelijk "reisverhaal" afgeweken hè, maar ja, aangezien de reis beëindigd is kan ik daar niets meer over vertellen. O ja, ik heb nog vergeten te vertellen dat het tijdverschil nu zeven uur is met Holland.